امور به فقيهان و حاملان علوم اهل بيت ، ارجاع داده شدند . در واقع پس از درگذشت چهارمين نائب امام عليه السّلام ، كسى به نيابت تعيين نشد و همين ، سرآغاز مرحله جديد غيبت يعنى غيبت كبرى در نظر گرفته شد . دوران غيبت صغرى ، به سبب شرايط خاص پديدآمده در جامعهء شيعه و پيامدهايى كه غيبت امام عليه السّلام به همراه داشت ، دوران حساس و حائز اهميتى بود . غيبت امام دوازدهم كه به سبب پنهانى بودن ولادت و نخستين سال‌هاى زندگانيش ، تنها اندكى از شيعيان خاص از وجود وى مطلع بودند ، بلافاصله پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام ، مسأله‌اى بود كه شيعيان را به حيرت واداشت . اقدامات طولانى امامان در زمينه‌سازى امر غيبت و ايجاد آگاهىهاى لازم نسبت به اين واقعه در جامعهء شيعه و عملكرد مدبّرانهء امام عسكرى عليه السّلام به منظور كاهش همين پيامدهاى ناخوشايند صورت گرفته بود با اين حال حضور شيعيان در نواحى مختلف جهان پهناور اسلام و عدم امكانات اطلاع‌رسانى سريع از يك سو و محدوديت‌هاى اعمال‌شده بر شيعيان ، كه نائبان و وكيلان امام را به رعايت شديد تقيه و پنهان كردن حقايق وامىداشت از سوى ديگر ، مانع مقابلهء سريع و زود هنگام با مشكلات و مسائل پيش‌آمده در آغاز غيبت مىگرديدند . همين‌طور بايد عواملى چون تبليغات منفى دستگاه حكومتى و ديگر فرقه‌هاى شيعى مخالف با اماميه ، مانند واقفيان و اسماعيليان و زيديان ، و همين‌طور پيدايش انشعابات فرقه‌اى جديد و ظهور مدعيان دروغين را نيز به علل فوق الذكر افزود .